ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΣΧΟΛΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

ΠΜΣ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΓΟΡΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ 2020-2021

Α ΕΞΑΜΗΝΟ

Διδάσκοντες:

Καθηγητής Εμμανουήλ Τσιριτάκης, email: manolis@unipi.gr

Επίκουρος Καθηγητής Μιχαήλ Ανθρωπέλος, email: anthropel@unipi.gr

Σκοπός και σύντομη περιγραφή του μαθήματος

Κάθε βασική απόφαση των διευθυντών μιας επιχείρησης έχει σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις. Η διοίκηση αντιμετωπίζει καθημερινά ερωτήματα όπως η ακόλουθη: Η συγκεκριμένη επένδυση θα είναι επιτυχής; Από πού προέρχονται τα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της επένδυσης; Διαθέτει η επιχείρηση επαρκή μετρητά ή πρόσβαση σε μετρητά για την κάλυψη των καθημερινών λειτουργικών αναγκών της; Σε ποιους πελάτες θα πρέπει να προσφέρεται πίστωση; Πόσα αποθέματα πρέπει να πραγματοποιηθούν; κ.α.

Η χρηματοοικονομική διαχείριση περιλαμβάνει τις αποφάσεις επενδύσεων, χρηματοδότησης και μερισμάτων της επιχείρησης. Ο γενικά αποδεκτός στόχος της επιχείρησης είναι η μεγιστοποίηση της αξίας της. Οι οικονομικοί διαχειριστές πρέπει να σχεδιάζουν, να αποκτούν και να χρησιμοποιούν κεφάλαια με έναν τρόπο που συμβάλλει στη μέγιστη συμβολή στην αποτελεσματική χρήση των πόρων. Αυτό απαιτεί εξοικείωση με τις χρηματοπιστωτικές αγορές από τις οποίες αντλούνται χρήματα καθώς και με προϊόντα και αγορές στις οποίες δραστηριοποιείται η επιχείρηση. Όλες οι οικονομικές αποφάσεις περιλαμβάνουν επιλογές μεταξύ εσωτερικής ή εξωτερικής χρηματοδότησης, μακροπρόθεσμης ή βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης κ.λπ.

Οι αποφάσεις σχετικά με τη μεγιστοποίηση της αξίας της επιχείρησης συνεπάγονται την αντιστάθμιση μεταξύ κινδύνων και αποδόσεων και πρέπει να γίνονται στο πλαίσιο κοινωνικά υπεύθυνης συμπεριφοράς, και σε σχέση με δυναμικά περιβάλλοντα, τόσο εσωτερικά όσο και διεθνή. Τέλος, ο στόχος της επιχείρησης για μεγιστοποίηση της αξίας της επηρεάζεται από την πιθανή ύπαρξη συγκρούσεων μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών, καθώς και μεταξύ ιδιοκτητών και πιστωτών της επιχείρησης.

Ο βασικός σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει τους φοιτητές στις βασικές έννοιες της Χρηματοοικονομικής Διοικητικής επικεντρώνοντας στις χρηματοοικονομικές αποφάσεις των επιχειρήσεων, τη λειτουργία των αγορών χρήματος και κεφαλαίου στις επενδυτικές αποφάσεις και την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων. Η πρώτη εισαγωγική ενότητα καλύπτει εν συντομία το περιβάλλον της σύγχρονης επιχείρησης και του Χρηματοοικονομικού Διευθυντή υπό το πρίσμα των αγορών Χρήματος & Κεφαλαίου. Στη

δεύτερη ενότητα εξετάζεται η διαχρονική αξία του χρήματος. Στην τρίτη ενότητα εξετάζεται η σχέση μεταξύ απόδοσης και κινδύνου και παρουσιάζονται τα βασικά στοιχεία τoυ Υποδείγματος Αποτίμησης Κεφαλαιακών Περιουσιακών Στοιχείων (Capital Assets Pricing Model-CAPM). Στην τέταρτη και πέμπτη ενότητα περιγράφονται οι βασικές τεχνικές αποτίμησης των μετοχών και των ομολόγων. Στην έκτη ενότητα παρουσιάζεται ο υπολογισμός του μεσοσταθμικού κόστους άντλησης μακροπρόθεσμων κεφαλαίων (Weighted Average Cost of Capital-WACC) και στην έβδομη ενότητα παρουσιάζονται τα βασικά κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων υπό καθεστώς βεβαιότητας.

Βιβλιογραφία:

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ:
● Brealey, Myers, Allen, Principles of Corporate Finance, 10th edition, McGraw-Hill, 2011, (ΒΜΑ).
● Brealey, Myers, Allen, Αρχές Χρηματοοικονομικής των Επιχειρήσεων, 1η Ελληνική έκδοση (μετάφραση της 10ης Αμερικανικής έκδοσης, UTOPIA, 2013.
● Brigham Eugene Ε and Michael C. Ehrhardt [ΒΕ], Financial Management, Theory and Practice, South -Western, 13th ed.

ΑΛΛΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ:
● A. Damodaran, Applied Corporate Finance, 3nd edition, Wiley, 2011, (AD).
● A. Damodaran, Εφαρμοσμένη Χρηματοοικονομική για Επιχειρήσεις, 1η Ελληνική έκδοση (μετάφραση της 3ης Αμερικανικής έκδοσης, BROKEN HILL, 2013.
● Νούλας Αθανάσιος, Χρηματοοικονομική Διοίκηση: Επενδυτικές και Χρηματοδοτικές Αποφάσεις, Επιστημονικές Εκδόσεις Τζιόλα, 2019

Ενότητες:

1. Η Επιχείρηση και το Περιβάλλον της

● Οι Στόχοι της Επιχείρησης
● Χρηματοοικονομικές Αποφάσεις των Επιχειρήσεων – Ο ρόλος του Χρηματοοικονομικού Διευθυντή
● Βασικές Αρχές Χρηματοοικονομικών Αποφάσεων

● Μελέτη: (ΒΜA) κεφάλαιο: 1, (AD) κεφάλαια 1, 2, (BE) κεφ. 1

2. Η Δομή και ο Ρόλος των Αγορών Χρήματος και Κεφαλαίου

● Η Ροή Κεφαλαίων προς τις Επιχειρήσεις
● Σύγκρουση Συμφερόντων και Κόστος Αντιπροσώπευσης – Συστήματα Κινήτρων και Αποζημιώσεων για Στελέχη
● Αποτελεσματικές Αγορές – Ανωμαλίες της Αγοράς – Συμπεριφοριστική Χρηματοοικονομική

● Μελέτη: (ΒΜA) κεφάλαια: 1,12, 13, 14,15, (AD) κεφάλαιο 2, (ΒΕ) κεφ. 2

3. Διαχρονική Αξία του Χρήματος

● Μελλοντική αξία και ανατοκισμός ενός εφάπαξ ποσού

● Παρούσα Αξία και Προεξόφληση ενός μελλοντικού εφάπαξ ποσού
● Μελλοντική και Παρούσα Αξία ισόποσων μελλοντικών ροών (Ράντες)
● Παρούσα και Μελλοντική αξία προκαταβλητέων ραντών
● Το αποτελεσματικό ετήσιο επιτόκιο – συχνότητα ανατοκισμού και προεξόφλησης

● Μελέτη: (ΒΜΑ) κεφάλαιο: 2, (ΒΕ) 4

4. Κίνδυνος, Απόδοσης και το Υπόδειγμα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων ( Risk, Returns and Capital Asset Pricing Model)

● Μέτρηση Κινδύνου και Απόδοσης
● Διαφοροποίηση Χαρτοφυλακίου
● Κίνδυνος Αγοράς – ‘Βήτα’
● Ένα Υπόδειγμα (CAPM) για τη Σχέση Κινδύνου Απόδοσης

● Μελέτη: (ΒΜΑ) κεφάλαια:7,8, (ΒΕ) 6

5. Αποτίμηση Ομολόγων (Bond Valuation)

● Βασικά Χαρακτηριστικά των Ομολόγων
● Κατηγορίες Ομολόγων
● Αποτίμηση Ομολόγων Σταθερού Τοκομεριδίου
● Αποδόσεις Ομολόγων (Yield to Maturity)
● Τιμή Ομολόγων Άνευ Τοκομεριδίου
● Σχέση Μεταξύ Επιτοκίου Αγοράς και Αγοραίας Τιμής Ομολόγων
● Ανακλητέα Ομόλογα (Callable Bonds)
● Επιτόκια Αγοράς και Ασφάλιστρα Κινδύνων (risk premia)
● Καμπύλη Αποδόσεων (Yield Curve)
● Λοιποί Κίνδυνοι Ομολόγων Σταθερού Τοκομεριδίου.

● Μελέτη: (ΒΜΑ) κεφάλαιο: 3, (ΒΕ) κεφ. 5

6. Αποτίμηση Κοινών και Προνομιούχων Μετοχών

● H αναμενόμενη απόδοση σταθερού ρυθμού μεταβολής κοινών μετοχών
● Αποτίμηση μη σταθερού ρυθμού μεταβολής κοινών μετοχών
● Ισορροπία Αγοράς Κοινών Μετοχών
● Αποτίμηση Προνομιούχων Μετοχών

● Μελέτη: (ΒΜΑ) κεφάλαιο: 4, (ΒΕ) κεφ. 7

7. Το Μεσοσταθμικό Κόστος Άντλησης Κεφαλαίων (Weighted Average Cost of Capital-WACC) της Επιχείρησης

● Οι Μακροχρόνιες Πηγές Άντλησης Κεφαλαίων της επιχείρησης

● Το Κόστος Άντλησης Κεφαλαίων με Έκδοση Ομολόγων
● Το Κόστος Άντλησης Κεφαλαίων με Έκδοση Κοινών Μετοχών
● Το Κόστος Άντλησης Κεφαλαίων με Έκδοση Προνομιούχων Μετοχών
● Το Κόστος Χρησιμοποίησης Αποθεμάτων Παρακρατηθέντων Κερδών (εσωτερική Χρηματοδότηση)
● Το μετά τους Φόρους WACC
● Υπολογισμός των συντελεστών στάθμισης του WACC
● Κίνδυνος των Επενδυτικών Προγραμμάτων και το Χρησιμοποιούμενο WACC για την Αξιολόγησή τους
● Λάθη που Πρέπει να Αποφεύγονται όταν Υπολογίζουμε το WACC

● Μελέτη: (ΒΜΑ) κεφάλαιο: 9, (ΒΕ) κεφ. 9

8. Αξιολόγηση Επενδύσεων (Capital Budgeting)

● Προϋπολογισμός Επενδύσεων Παγίου κεφαλαίου – Εισαγωγή στις Μεθόδους Αξιολόγησης Επενδύσεων
● Η Καθαρή Παρούσα Αξία Επένδυσης (Net Present Value – NPV)
● Ο Εσωτερικός Συντελεστής Απόδοσης (Internal Rate of Return – IRR)
● O Τροποποιημένος Εσωτερικός Συντελεστής Απόδοσης (Modified Internal Rate of Return – MIRR)
● Η Περίοδος Επανείσπραξης του Κόστους της Επένδυσης (Payback Period),
● Υπολογισμός Ταμειακών Ροών Επένδυσης

● Μελέτη: (ΒΜΑ) κεφάλαια:5 & 6, (ΒΕ) κεφ. 10

Τρόπος αξιολόγησης φοιτητών:

Θα πραγματοποιηθεί μια τελική εξέταση με βάση το υλικό που καλύπτεται στις διαλέξεις, και τα κεφάλαια που έχουν ανατεθεί στην προτεινόμενη βιβλιογραφία. Η εξέταση θα αποτελείται από δύο μέρη: το πρώτο μέρος θα περιέχει έναν αριθμό ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών, και το δεύτερο μέρος θα περιλαμβάνει έναν αριθμό προβλημάτων (εφαρμογών). Για όσους αποτυγχάνουν, θα υπάρξει μία επανεξέταση όπως ορίζει ο κανονισμός.